Kediniz kucağınızda mırlıyor, siz de onu sevmeye devam ediyorsunuz. Sonra birden elinizi yakalayıp ısırıyor ve kaçıp gidiyor. Ya da yürürken ayak bileklerinize saldıran bir yavru kediniz var. Kedi ısırması çoğu zaman "huysuzluk" değil, bir şey anlatma biçimidir: Oyun isteği, fazla uyarılma, korku ya da ağrı. Bu yazıda kedilerin neden ısırdığını, hangi ısırmanın ne anlama geldiğini ve bu davranışı cezalandırmadan nasıl yönlendirebileceğinizi anlatıyoruz.
Kısaca
- Yavru ve genç kedilerde ısırmanın en sık nedeni oyundur; eller ve ayaklar oyuncak yerine konmamalıdır.
- Okşarken gelen ısırma çoğu zaman "artık yeter" demektir. Kuyruk sallama, kulakların geriye dönmesi ve derinin seğirmesi öncesindeki işaretlerdir.
- Bağırmak, vurmak veya kediyi sertçe itmek bu davranışı azaltmaz, korkuyu artırır.
- Oyun ısırmasını oyuncağa yönlendirin, günlük düzenli av oyunu oynayın.
- Uysal bir kedi aniden ısırmaya başladıysa ağrı veya bir sağlık sorunu olabilir; veteriner kontrolü düşünün.
Kediler neden ısırır?
Kedilerde ısırma tek bir nedene bağlı değildir. Aynı kedi bir gün oyun sırasında, başka bir gün korktuğu için ısırabilir. Nedeni anlamak için davranışın ne zaman, nerede ve hangi işaretlerden sonra geldiğine bakmak gerekir.
| Isırma türü | Ne zaman olur? | Öncesinde ne görülür? | Ne yapmalı? |
|---|---|---|---|
| Oyun ısırması | Oyun sırasında, yürürken ayaklara saldırma | Saklanma, pusu, kuyruğun titremesi, büyümüş gözbebekleri | Oyunu oyuncağa yönlendirin, düzenli av oyunu oynayın |
| Okşarken ısırma | Bir süre sevildikten sonra | Kuyruk sallama, sırt derisinin seğirmesi, kulakların yana dönmesi | Kısa sevin, işaretleri görünce durun |
| Korku ısırması | Köşeye sıkıştığında, zorla tutulduğunda | Tıslama, kulakların yatması, sinme, kabarmış tüyler | Mesafe verin, kaçış yolu bırakın, zorlamayın |
| Yönlendirilmiş saldırganlık | Pencereden başka bir kedi gördükten sonra | Gerginlik, kuyruğun kabarması, hırlama | Kediye dokunmayın, sakinleşene kadar yalnız bırakın |
| Ağrıya bağlı ısırma | Belirli bir yerine dokunulduğunda | Saklanma, iştah değişikliği, hareketlerde isteksizlik | Veteriner kontrolü planlayın |
Oyun ısırması nasıl yönlendirilir?
Yavru kediler kardeşleriyle boğuşarak av davranışlarını öğrenir. Erken yaşta ailesinden ayrılan yavrular ısırma gücünü ayarlamayı daha az öğrenmiş olabilir. Evde kardeşi olmayan bir yavru, bu enerjiyi çoğu zaman sizin ellerinize ve ayaklarınıza yöneltir.
Elleri oyuncak yapmayın
Yavruyken eliyle oynanan kediler, büyüdüğünde de eli oyuncak olarak görmeye devam eder. Bir yavruya sevimli gelen ısırık, yetişkin bir kedide acıtır. Oyunda her zaman olta oyuncağı, top veya peluş gibi araya mesafe koyan oyuncaklar kullanın.
Düzenli av oyunu
Günde birkaç kez, kısa ama yoğun av oyunları oynayın: oyuncağı yerde sürükleyin, bir köşenin arkasına saklayın, kedinin yakalamasına izin verin. Oyunun sonunda kedinin oyuncağı "yakalamasına" ve ardından küçük bir mama ödülü almasına izin vermek, av döngüsünü tamamlar ve kediyi sakinleştirir. Farklı oyun fikirleri için kedi oyunları ve zeka oyuncakları yazımıza bakabilirsiniz.
Isırdığı anda ne yapmalı?
Kedi oyun sırasında elinizi ısırırsa elinizi çekiştirmeyin; çekmek av hareketine benzer ve kediyi daha çok heyecanlandırır. Elinizi hareketsiz bırakın, oyunu sakin bir şekilde bitirin ve dikkatini bir oyuncağa yöneltin. Kedi ayak bileklerinize pusu kuruyorsa, yürürken yanınızda küçük bir oyuncak taşıyıp onu ileri atabilirsiniz.
Kedi neden okşarken ısırır?
Bazı kediler belirli bir süre sevilmekten hoşlanır, sonra fazla uyarılırlar. Bu sınır kediden kediye değişir. Isırma çoğu zaman uyarı işaretleri görmezden gelindikten sonra gelir.
Uyarı işaretleri
- Kuyruğun ucunun seğirmesi veya kuyruğun sağa sola sallanması
- Sırt derisinin dalgalanması
- Kulakların yana veya geriye dönmesi
- Mırlamanın aniden kesilmesi, başını size çevirmesi
- Gözbebeklerinin büyümesi, vücudun gerilmesi
Bu işaretlerden birini gördüğünüzde elinizi çekin ve kediye alan bırakın. Kedi seslerini ve vücut dilini daha ayrıntılı okumak için kediler neden mırlar yazımız yol gösterir.
Kediler nereden sevilmeyi sever?
Çoğu kedi baş, yanak ve çene altından sevilmeyi tercih eder. Karın, kuyruk dibi ve patiler birçok kedi için hassas bölgelerdir. Karnını göstererek yatan bir kedi her zaman karnının sevilmesini istemez; çoğu zaman yalnızca rahat olduğunu gösterir.
Dikkat: Kedi ısırıkları küçük görünse de derin olabilir ve enfeksiyon riski taşır. Isırık derinse, şişlik, kızarıklık veya ağrı artıyorsa ya da eldeyse beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurun. Bu yazıdaki öneriler kedinin davranışına yöneliktir, tıbbi tavsiye değildir.
Korkan veya yeni gelen bir kedi neden ısırır?
Yeni sahiplenilen, sokaktan gelen ya da insanlarla az deneyimi olan kediler köşeye sıkıştıklarını hissettiklerinde kendilerini korumak için ısırabilir. Bu kedilerde en önemli kural, teması kedinin başlatmasına izin vermektir. Elinizi uzatıp koklamasını bekleyin, kucağa almak için zorlamayın ve her zaman bir kaçış yolu bırakın. Sokaktan gelen kedilerin uyum süreci için sokak kedisi sahiplenmek yazımıza göz atabilirsiniz.
Yönlendirilmiş saldırganlık
Pencereden başka bir kedi gören veya ani bir sesle irkilen bir kedi, o sırada yanındaki kişiye ya da diğer kediye saldırabilir. Bu durumda kediyi sakinleştirmeye çalışmak yerine ona dokunmayın, odadan çıkın ve gerginliği geçene kadar bekleyin. Evde birden fazla kedi varsa aralarındaki gerginliği azaltmak için evde birden fazla kedi yazımızdaki kaynak paylaşımı önerileri yardımcı olur.
Evdeki ortam bu davranışı nasıl etkiler?
Sıkılan, enerjisini atamayan veya kendini güvende hissetmeyen kediler daha gergin olur. Ortamdaki küçük değişiklikler çoğu zaman eğitimden daha hızlı sonuç verir.
- Yüksek alanlar: Raf, kedi ağacı veya pencere önü gibi yükseğe çıkabileceği yerler kediye kontrol duygusu verir.
- Saklanma yerleri: Kapalı bir kutu veya yatak, kedinin bunaldığında çekilebileceği bir alandır. Saklandığında rahatsız edilmemelidir.
- Tırmalama ve tekmeleme: Tırmalama tahtası ve tekmeleme oyuncakları, enerjinin ellerinize değil doğru yere gitmesini sağlar.
- Öngörülebilir rutin: Mama, oyun ve dinlenme saatlerinin her gün benzer olması kaygıyı azaltır.
- Yeterli kaynak: Birden fazla kedi varsa her kedi için ayrı mama kabı, su ve kum kabı gerginliği azaltır.
Hangi durumda ne yapmalı?
Kediniz sizi dişlediğinde ilk tepkiniz durumun nasıl gelişeceğini belirler. Aşağıdaki kısa liste, anlık olarak ne yapacağınıza karar vermenize yardım eder:
- Oyun sırasında elinizi yakaladıysa: Elinizi hareketsiz bırakın, oyunu bitirin, birkaç dakika sonra oyuncakla yeniden başlayın.
- Sevilirken dişlediyse: Elinizi yavaşça çekin, kalkın ve kediye alan bırakın. Bir sonraki sefer daha kısa sevin.
- Tıslayarak, kulaklarını yatırarak saldırdıysa: Geri çekilin, göz teması kurmayın, kaçış yolunu açık bırakın.
- Pencereden başka bir hayvan gördükten sonra saldırdıysa: Dokunmayın, odadan çıkın, sakinleşmesini bekleyin; gerekirse pencerenin alt kısmını bir süre kapatın.
- Belirli bir yerine dokununca tepki verdiyse: O bölgeye dokunmayı bırakın ve veteriner kontrolü planlayın.
Bir hafta boyunca bu davranışın ne zaman, nerede ve neyin ardından olduğunu kısa notlarla yazmak, tekrar eden bir tetikleyiciyi fark etmenizi kolaylaştırır.
Ne zaman veterinere gidilmeli?
Daha önce sakin olan bir kedi aniden ısırmaya başladıysa, belirli bir yerine dokunulmasına tepki veriyorsa veya bu tepkiye iştahsızlık, saklanma, kum kabı dışına tuvalet yapma gibi değişiklikler eşlik ediyorsa ağrı veya başka bir sağlık sorunu olabilir. Davranışa odaklanmadan önce bir veteriner kontrolü planlayın. Dikkat edilecek genel belirtiler için kedilerde hastalık belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.
Bu hataları yapmayın
- Kediye vurmak, bağırmak veya su püskürtmek: Kedi bu davranışı bırakmayı değil, sizden korkmayı öğrenir.
- Eli oyuncak olarak kullanmak: Yavruyken sevimli olan oyun, yetişkinlikte acı veren bir alışkanlığa dönüşür.
- Uyarı işaretlerini görmezden gelmek: Kuyruk sallama ve kulak hareketlerine rağmen sevmeye devam etmek saldırıyı davet eder.
- Isırınca elini hızla çekmek: Hızlı hareket av içgüdüsünü tetikler.
- Korkan kediyi zorla kucağa almak: Güveni bozar ve saldırı riskini artırır.
- Ani değişikliği "huy" sanmak: Ağrı gibi bir nedeni gözden kaçırabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kedi sevgiden ısırır mı?
Bazı kediler sevilirken hafifçe, acıtmadan ısırır. Buna genellikle "sevgi ısırığı" denir. Ancak dişlemeler sertleşiyorsa kedi fazla uyarılmış demektir; sevmeyi bırakmak en iyisidir.
Yavru kedinin ısırması ne zaman geçer?
Isırma yaş ilerledikçe azalabilir, ama ellerle oynanmaya devam edilirse alışkanlık olarak kalabilir. Erken yaşta oyunu oyuncaklara yönlendirmek en etkili yoldur. Yavru kedilerin ilk haftaları için yavru kedi bakımı yazımıza bakabilirsiniz.
Kedim gece ayaklarımı ısırıyor, ne yapmalıyım?
Gece aktif olmak kediler için doğaldır. Yatmadan önce yoğun bir av oyunu oynayıp ardından küçük bir öğün vermek, çoğu kedinin gece daha sakin olmasına yardımcı olur.
Kısırlaştırma ısırmayı azaltır mı?
Kısırlaştırma bazı kedilerde bölgesel ve hormonal davranışları azaltabilir, ama oyun sırasındaki saldırıları tek başına çözmez. Oyun ve ortam düzenlemesi her durumda gereklidir.
Kedi neden tırmalayıp ısırıyor?
Oyun sırasında arka ayaklarıyla tekmeleyip ısırması av davranışının bir parçasıdır. Bunun yerine tekmeleyebileceği uzun bir peluş oyuncak verin. Tırmalama davranışının diğer yönleri için kedi tırmalama davranışı yazımıza göz atın.
Çocuklu evde ısıran kedi için ne yapmalı?
Çocuklara kediyi yalnızca baş ve yanaklarından, kısa süre sevmelerini, kedi uzaklaştığında peşinden gitmemelerini öğretin. Çocukla kedinin teması yetişkin gözetiminde olmalı. Ayrıntılar için çocuklu ailede hayvan sahiplenmek yazımıza bakabilirsiniz.