Akşam yemeğinde yedi yaşındaki kızınız yine aynı soruyu soruyor: "Ne zaman bir köpeğimiz olacak?" Söz veriyor; her gün gezdirecek, mamasını verecek, hiç unutmayacak. Çocuklu bir ailede hayvan sahiplenmek gerçekten güzel bir deneyim olabilir, ama kararın ve sorumluluğun her zaman yetişkinlerde olması gerekir. Bu rehberde çocuklu ailelere hangi hayvanın uygun olabileceğini, çocuğun yaşına göre hangi görevleri üstlenebileceğini ve ilk günlerde nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Kısaca
- Hayvanın bakım sorumluluğu, çocuk ne kadar istekli olursa olsun bir yetişkinde olmalıdır.
- Hayvanı türüne göre değil, karakterine ve ailenin günlük düzenine göre seçin.
- Küçük çocuklar hiçbir hayvanla, özellikle köpeklerle, gözetimsiz bırakılmamalıdır.
- Çocuğa yaşına uygun, küçük ve somut görevler verin.
- Hayvana dokunduktan sonra el yıkamak ailenin kuralı olsun.
Çocuklu bir aile hayvan sahiplenmeye hazır mı?
Çocuğun isteği güzel bir başlangıçtır, ama tek başına yeterli değildir. Bir hayvan, türüne göre 2 ila 15 yıl ya da daha uzun süre aileyle yaşar. Bu süre boyunca çocuk büyür, okul değişir, ilgi alanları değişir; hayvanın ihtiyaçları ise değişmeden devam eder.
Karar vermeden önce ailece konuşun
- Hayvanın günlük bakımını kim üstlenecek? Bu kişi istemezse ne olacak?
- Evde alerjisi olan biri var mı? Mümkünse sahiplenmeden önce hayvanla vakit geçirerek gözlemleyin.
- Tatillerde ve yoğun dönemlerde hayvana kim bakacak?
- Mama, kum, aşı ve veteriner kontrolleri gibi düzenli giderleri karşılayabilir misiniz?
- Evde bebek veya çok küçük bir çocuk varsa, yeni bir hayvanı karşılamak için şu an doğru zaman mı?
Bu soruların cevabı netse, bir sonraki adım ailenize uygun hayvanı seçmektir.
Çocuklu aileye hangi hayvan uygun?
Her hayvanın kendi ihtiyaçları vardır ve "çocuklar için en iyi hayvan" diye tek bir cevap yoktur. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritası sunar:
| Hayvan | Çocuklarla uyum | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Yetişkin, sakin köpek | Çocuklarla yaşamış, sabırlı bir köpek iyi bir aile arkadaşı olabilir | Günlük yürüyüş, eğitim ve sürekli gözetim gerekir |
| Yavru köpek | Enerjik ve oyuncudur | Isırma, zıplama ve tuvalet eğitimi dönemi küçük çocuklu evleri yorabilir |
| Yetişkin kedi | Sakin ve insanlara alışık kediler çocuklarla iyi anlaşabilir | Kedinin kaçıp dinlenebileceği yüksek ve sessiz alanlar şart |
| Yavru kedi | Oyuncu ve meraklıdır | Kırılgandır; küçük çocukların sıkıca tutması tehlikeli olabilir |
| Kobay | Sakin, konuşkan ve gündüz aktiftir | En az iki tane sahiplenilmeli; yerde, otururken ele alınmalı |
| Muhabbet kuşu | İzlemesi ve konuşması keyiflidir | Elle sevilmekten çok izlenir; kafes temizliği düzenli olmalı |
| Hamster | Küçük ve sevimlidir | Gece aktiftir, gündüz uyandırılınca ısırabilir; küçük çocuklar için çoğu zaman uygun değildir |
Kobay ve muhabbet kuşu için ayrıntılı bilgiyi kobay bakımı ve muhabbet kuşu sahiplenmek yazılarımızda bulabilirsiniz.
Yavru mu, yetişkin mi?
Pek çok aile yavru hayvanı tercih eder, çünkü "çocukla birlikte büyüsün" ister. Oysa karakteri belli, çocuklarla yaşamış yetişkin bir hayvan, özellikle küçük çocuklu evlerde çoğu zaman daha kolay bir başlangıç sunar. İlan sahibine hayvanın daha önce çocuklarla yaşayıp yaşamadığını mutlaka sorun. Yetişkin bir köpekle tanışma adımları için yetişkin köpek sahiplenmek rehberimize göz atın.
Çocuk yaşına göre hangi görevleri üstlenebilir?
Çocukları bakıma katmak hem hayvana saygıyı hem de sorumluluk duygusunu geliştirir. Ancak görevler çocuğun yaşına uygun olmalı ve yetişkin her zaman takipte kalmalıdır.
| Yaş | Uygun görevler |
|---|---|
| 3–5 yaş | Yetişkinle birlikte mama kabını yere koymak, hayvanı sakin bir sesle çağırmak, oyuncakları toplamak |
| 6–9 yaş | Ölçülmüş mamayı kaba koymak, su kabını doldurmak, yetişkin eşliğinde tarama yapmak, kısa oyunlar |
| 10–12 yaş | Beslenme takvimini takip etmek, kafes temizliğine yardım etmek, yetişkinle birlikte köpek yürüyüşü |
| 13 yaş ve üzeri | Günlük bakımın bir bölümünü üstlenmek, basit eğitim çalışmaları; yine de son sorumluluk yetişkinde |
Büyük ve güçlü bir köpeğin tasmasını küçük bir çocuğa tek başına vermeyin. Köpek bir anda çekerse çocuk düşebilir veya tasmayı bırakabilir.
Çocuklara hayvanlarla nasıl davranmalarını öğretmeli?
Çocuk ile hayvan arasındaki kazaların çoğu, hayvanın verdiği uyarıların fark edilmemesinden kaynaklanır. Sahiplenmeden önce çocuklarla şu kuralları konuşun:
- Uyuyan, yemek yiyen veya kendi yatağında dinlenen hayvanı rahatsız etme.
- Hayvanı kuyruğundan, kulaklarından çekme; üzerine binme veya sıkıca sarılma.
- Hayvanın kaçmak istediği anda peşinden koşma, onu köşeye sıkıştırma.
- Yüzünü hayvanın yüzüne yaklaştırma.
- Tanımadığın bir hayvana sormadan dokunma.
- Hayvanı kucağa almak gerekiyorsa yere otur; ayakta taşıma.
Köpeklerde esneme, dudak yalama, kulakları geriye yatırma ve başını çevirme gibi işaretler rahatsızlığın ilk belirtileridir. Bu işaretleri ailece tanımak için köpek vücut dili rehberimizi birlikte okuyabilirsiniz.
Dikkat: Küçük çocukları, ne kadar uysal görünürse görünsün, hiçbir köpekle gözetimsiz bırakmayın. Yetişkin odadan çıkacaksa ya çocuğu ya da köpeği yanına alsın veya aralarına bir bebek kapısı koysun.
Evi hem çocuğa hem hayvana göre hazırlamak
- Hayvanın kaçış alanı: Kedi için yüksek raflar veya kedi ağacı, köpek için çocukların girmediği bir yatak köşesi ayarlayın.
- Kum kabı ve mama alanı: Küçük çocukların ulaşamayacağı bir yere koyun.
- İlaçlar ve temizlik ürünleri: Hem çocuklar hem hayvanlar için kilitli dolapta durmalı.
- Oyuncaklar: Çocuk oyuncakları ile hayvan oyuncaklarını ayırın; küçük parçalar hayvan tarafından yutulabilir.
- Hijyen: Hayvana dokunduktan, kum kabını veya kafesi temizledikten sonra el yıkamayı ailenin kuralı yapın. Kaplumbağa gibi sürüngenlerden sonra bu daha da önemlidir.
Evde hayvanlar için tehlikeli olan bitki ve besinleri evde hayvan güvenliği yazımızda listeledik.
İlk günler nasıl geçmeli?
Yeni gelen hayvan için ev, gürültüsü ve kokularıyla yepyeni bir dünyadır. Çocuklar ise heyecanla onu hemen sevmek ister. İlk günlerde şu düzen işe yarar:
- Hayvanı önce sessiz bir odaya yerleştirin; çocuklar onu kısa ve sakin ziyaretlerle tanısın.
- Arkadaş ve akraba ziyaretlerini ilk haftadan sonraya bırakın.
- Hayvanın kendisinin yaklaşmasını bekleyin; çocuk elini koklatıp beklesin.
- Mama, oyun ve uyku saatlerini sabit tutun.
İlk ayın genel düzeni için sahiplendirme sonrası ilk ay yazımıza, kedi sahiplenmeyi düşünüyorsanız kedi sahiplenmeden önce bilmeniz gereken 12 şey rehberimize bakabilirsiniz.
Hangisi size uygun? Kısa karar listesi
Aşağıdaki sorular, ailenize hangi hayvanın uyacağını netleştirmeye yardımcı olur:
- Günde bir saatten fazla dışarı çıkabiliyor musunuz? Evetse köpek düşünebilirsiniz; hayırsa kedi veya küçük bir hayvan daha uygun olabilir.
- Evde 5 yaşından küçük çocuk var mı? Varsa yavru yerine sakin, çocuklarla yaşamış yetişkin bir hayvan arayın.
- Çocuğunuz hayvanı sevmekten çok izlemeyi mi seviyor? Muhabbet kuşu veya akvaryum balıkları iyi bir başlangıç olabilir.
- Evde yalnız kalma süresi uzun mu? Köpekler için uzun yalnızlık zordur; bu durumda bir çift kobay veya yetişkin bir kedi daha uygun olabilir.
- Daha önce hayvan baktınız mı? İlk deneyimse bakımı daha basit ve karakteri belli bir hayvanla başlamak işinizi kolaylaştırır.
Köpek sahiplenmeye karar verdiyseniz izlenecek adımları köpek sahiplendirme: nereden, nasıl? yazımızda anlattık. İlan sahibiyle görüşürken hayvanın daha önce çocuklarla yaşayıp yaşamadığını, gürültüye ve ani hareketlere nasıl tepki verdiğini ve dokunulmaktan hoşlanmadığı bir yer olup olmadığını sormayı unutmayın.
Bu hataları yapmayın
- Hayvanı doğum günü sürprizi yapmak: Hayvan hediye değil, ailenin yeni üyesidir; kararı ailece verin.
- Tüm sorumluluğu çocuğa bırakmak: Çocuğun ilgisi azaldığında hayvan ihmal edilir.
- Görünüşe göre seçmek: Çocuğun en çok beğendiği hayvan, ailenin düzenine en uygun olan olmayabilir.
- Gözetimsiz oyun: En sakin hayvan bile canı yandığında kendini korumaya çalışır.
- Hayvana "kaçış yeri" bırakmamak: Dinlenemeyen hayvan gerginleşir.
- Çocuğun korkusunu küçümsemek: Hayvandan çekinen çocuğu zorlamayın; mesafeli tanışmalarla güven kurun.
Sık sorulan sorular
Çocuklar için en uygun evcil hayvan hangisi?
Tek bir doğru cevap yok. Ailenin vakti, evin büyüklüğü ve çocuğun yaşı belirleyicidir. Çocuklarla yaşamış sakin bir yetişkin kedi veya köpek, ya da bir çift kobay birçok aile için iyi bir başlangıçtır.
Kaç yaşındaki çocuğa evcil hayvan alınabilir?
Hayvan çocuğa değil aileye sahiplenilir. Çocuğun yaşı, hayvanın türünü ve çocuğa verilecek görevleri belirler; bakım her yaşta yetişkinin sorumluluğundadır.
Bebek varken kedi veya köpek sahiplenmek doğru mu?
Mümkündür, ama yeni bir hayvanın uyum dönemi ile bebek bakımını aynı anda yürütmek zordur. Çoğu aile için bebeğin ilk aylarından sonrasını beklemek daha rahattır.
Çocuğum alerjikse ne yapmalıyım?
Sahiplenmeden önce bir hekime danışın ve mümkünse çocuğun o türden bir hayvanla vakit geçirmesini sağlayıp tepkisini gözlemleyin.
Çocuğum hayvana kötü davranırsa ne yapmalı?
Hemen ve sakin bir şekilde durdurun, hayvanı güvenli bir alana alın ve neden yanlış olduğunu açıklayın. Sorun devam ederse çocukla hayvanı bir süre gözetim olmadan bir araya getirmeyin.
Çocuk hayvanla aynı yatakta uyuyabilir mi?
Küçük çocuklar için önerilmez. Hayvanın kendi yatağı olması hem güvenlik hem hijyen açısından daha iyidir.
Hayvan çocuğu ısırırsa ne yapmalı?
Yarayı temizleyin ve bir sağlık kuruluşuna başvurun. Ardından ısırmanın nedenini anlamak için hayvanın veteriner kontrolünü yaptırın ve gerekirse bir davranış uzmanından destek alın.
Ailenize uygun bir dost arıyorsanız ücretsiz sahiplendirme ilanlarımıza göz atabilirsiniz.
